Wat moet je weten over afslankmedicijnen en hun bijwerkingen?

Deze pagina geeft algemene, neutrale informatie, geen persoonlijk medisch advies. Begin, verander of stop nooit met een medicijn zonder met je arts te overleggen. Goedkeuring, beschikbaarheid en vergoeding verschillen per land. Informatie gecontroleerd in oktober 2026.

Wat is het standpunt van Obesity Foundation?

Obesity Foundation raadt afslankmedicijnen niet aan en promoot ze niet. We leggen uit wat deze medicijnen zijn, omdat veel mensen ernaar vragen en eerlijke feiten verdienen. Of medicijnen bij jou passen, bespreek je met je eigen arts; die beslissing is aan jou. Zelf richten we ons op goed eten, passend bewegen op het juiste niveau en wandelen, samen met slaap en steun.

Wat zijn afslankmedicijnen en hoe werken ze?

De meeste afslankmedicijnen die nu worden gebruikt, bootsen de werking na van GLP-1, een hormoon dat je darmen na het eten afgeven en dat de hersenen laat weten dat je vol zit. Ze verminderen de eetlust en vertragen de maaglediging. Semaglutide en liraglutide werken op de GLP-1-receptor.

Tirzepatide werkt op twee hormoonreceptoren, GIP en GLP-1. Deze medicijnen verlagen ook de bloedsuiker; daarom zijn sommige eerst ontwikkeld voor diabetes type 2. Oudere medicijnen werken op andere manieren, bijvoorbeeld door de opname van een deel van het vet uit voeding te remmen.

Medicijnen vervangen goed eten, bewegen en slaap niet. Lees meer over de biologie van eetlust bij erfelijkheid en biologie.

Welke medicijnen zijn goedgekeurd?

Hieronder staan de belangrijkste afslankmedicijnen die in oktober 2026 zijn goedgekeurd in de Europese Unie (EU) en de Verenigde Staten (VS). In de studies kreeg iedereen ook advies over voeding en bewegen. De resultaten verschilden sterk per persoon, en het effect hield alleen aan zolang mensen het medicijn bleven gebruiken.

Enkele opmerkingen bij deze tabel:

• Orlistat remt de opname van een deel van het vet uit voeding. In sommige landen is een lagere dosis zonder recept verkrijgbaar.
• Voor naltrexon/bupropion heeft het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) een veiligheidsbeoordeling afgerond. De behandeling moet stoppen als iemand na 16 weken niet minstens 5 procent van zijn gewicht is kwijtgeraakt, of dat verlies na een jaar niet vasthoudt.
• Setmelanotide is goedgekeurd voor een paar zeldzame erfelijke vormen van obesitas, vastgesteld met erfelijkheidsonderzoek.

Wat zegt de WHO-richtlijn?

De WHO heeft haar eerste richtlijn over GLP-1-medicijnen bij obesitas gepubliceerd. Die doet twee voorwaardelijke aanbevelingen: dat volwassenen die met obesitas leven, behalve zwangere vrouwen, deze medicijnen mogen gebruiken als langdurige behandeling, en dat mensen die ze gebruiken intensieve begeleiding bij voeding en bewegen kan worden aangeboden.

De WHO noemt de aanbevelingen voorwaardelijk, omdat gegevens over de lange termijn, de kosten en eerlijke toegang nog onzeker zijn. Ook merkt de WHO op dat de productie zelfs in het gunstigste geval genoeg zou zijn voor minder dan 10 procent van de mensen die met obesitas leven.

Wie kan deze medicijnen voorgeschreven krijgen?

De meeste afslankmedicijnen zijn goedgekeurd voor volwassenen met een BMI van 30 of hoger, of een BMI van 27 of hoger met minstens één gezondheidsprobleem dat met het gewicht samenhangt, zoals diabetes type 2, hoge bloeddruk of slaapapneu. Sommige zijn ook goedgekeurd voor jongeren vanaf 12 jaar.

De nationale regels over wie ze krijgt en of ze worden vergoed, zijn vaak strenger en verschillen per land. Alleen een arts kan ze voorschrijven, na te hebben gekeken naar je gezondheid, je andere medicijnen en je wensen. Zie BMI en buikomvang en klinische obesitas voor hoe artsen obesitas beoordelen.

Wat zijn de bijwerkingen?

Bijwerkingen komen vaak voor, vooral in het spijsverteringsstelsel. In studies met GLP-1-medicijnen had 28 tot 44 procent van de mensen last van misselijkheid, 21 tot 30 procent van diarree en 11 tot 24 procent van verstopping. Ook braken, brandend maagzuur en vermoeidheid komen voor. Deze klachten komen het vaakst voor bij het starten of verhogen van de dosis.

Zeldzame maar ernstige risico's zijn:

• Alvleesklierontsteking (pancreatitis): zoek met spoed hulp bij hevige buikpijn die naar de rug uitstraalt en niet overgaat.
• Galblaasproblemen, zoals galstenen.
• Uitdroging door braken of diarree, wat de nieren kan beïnvloeden.
• Plotseling verlies van zicht door een aandoening die NAION heet: het EMA beschouwt dit als een zeer zeldzame bijwerking van semaglutide, bij maximaal 1 op de 10.000 gebruikers. Neem met spoed contact op met een arts als je zicht plotseling slechter wordt.
• Risico's bij narcose: omdat de maag langzamer leegt, vertel je je chirurg en anesthesioloog altijd dat je deze medicijnen gebruikt.

In de VS waarschuwen de productinformaties van semaglutide, liraglutide en tirzepatide ook tegen gebruik door mensen die zelf of in hun familie medullair schildkliercarcinoom of het verwante MEN2-syndroom hebben gehad.

Verlies je spiermassa met deze medicijnen?

Ja, een deel van het gewicht dat je kwijtraakt is vetvrije massa, waaronder spieren, zoals bij elk groot gewichtsverlies. Goed eten met genoeg eiwit, elke dag wandelen en minstens twee keer per week spierversterkende oefeningen helpen je spieren en botten te beschermen.

Onze gratis workouts bevatten op elk niveau krachtoefeningen. Zie leefstijlbehandeling voor praktische tips.

Wat gebeurt er als je stopt?

Als mensen met deze medicijnen stoppen, komt het grootste deel van het verloren gewicht meestal terug, vaak binnen een tot twee jaar. In het vervolg van STEP 1 kwamen mensen in het jaar na het stoppen met semaglutide ongeveer twee derde van hun gewichtsverlies weer aan. Een recente analyse van 37 studies in The BMJ schatte dat het gewicht ongeveer 1,5 jaar na het stoppen met de nieuwste medicijnen terug is op het beginniveau, en dat ook de voordelen voor bloedsuiker en bloeddruk verdwijnen.

Weer aankomen is geen persoonlijk falen. Het laat zien hoe sterk het lichaam zijn gewicht verdedigt. Overleg met je arts voordat je stopt, en lees meer over weer aankomen.

Hoe zit het met kosten en toegang?

Kosten en toegang verschillen sterk per land. Op sommige plaatsen worden afslankmedicijnen alleen voor bepaalde groepen vergoed, elders helemaal niet, en soms waren er tekorten. Omdat het gewicht na het stoppen meestal terugkomt, lopen de kosten vaak door zolang je het medicijn gebruikt. Vraag je arts of zorgverzekeraar wat er geldt waar jij woont.

Wat weten we nog niet?

De nieuwste medicijnen worden pas een paar jaar op grote schaal gebruikt, dus gegevens over gebruik gedurende vele jaren worden nog verzameld. Er zijn nog vragen over de veiligheid op lange termijn, over wat er gebeurt bij herhaald stoppen en opnieuw beginnen, en over de effecten bij ouderen en jongeren. Dat is een van de redenen waarom de WHO haar aanbevelingen voorwaardelijk maakte.

Kun je ze gebruiken tijdens de zwangerschap?

Nee, medicijnen tegen obesitas mag je niet gebruiken tijdens de zwangerschap of als je borstvoeding geeft, omdat er niet genoeg gegevens over de veiligheid zijn. Kun je zwanger worden, gebruik dan betrouwbare anticonceptie. De Britse geneesmiddelenautoriteit adviseert om minstens twee maanden voordat je zwanger probeert te worden te stoppen met semaglutide, en minstens een maand ervoor met tirzepatide.

Tirzepatide kan de anticonceptiepil minder betrouwbaar maken, daarom wordt een extra of niet-orale methode aangeraden, vooral na het starten of verhogen van de dosis. Word je zwanger terwijl je een van deze medicijnen gebruikt, neem dan direct contact op met je arts. Zie obesitas en zwangerschap.

Hoe voorkom je nepmedicijnen?

Gebruik alleen medicijnen tegen obesitas die een arts heeft voorgeschreven en die je via een erkende apotheek krijgt. Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) heeft gewaarschuwd voor vervalste semaglutidepennen, waaronder namaakversies van een diabetespen (Ozempic), die in verschillende landen zijn gevonden.

Namaakproducten kunnen geen werkzame stof bevatten, een verkeerde dosis of een andere stof, wat gevaarlijk kan zijn. Koop niet via sociale media, schoonheidssalons of websites die zonder recept verkopen, en gebruik geen poeders die je zelf moet aanmaken. Meld verdachte producten bij de nationale geneesmiddelenautoriteit.

Wat Obesity Foundation biedt: eten, wandelen en bewegen

Wat jij en je arts ook besluiten over medicijnen, de basis van een goede gezondheid blijft hetzelfde, en daar kunnen wij helpen. Alles wat we bieden is gratis.

• Wandelen. Wandelen is gratis, je hebt er niets voor nodig en het is vriendelijk voor je gewrichten. Begin met elke dag een korte wandeling, al is het maar 10 minuten, en bouw het geleidelijk op. Elke stevige wandeling, hoe kort ook, telt mee voor de 150 minuten beweging per week die de WHO voor volwassenen aanraadt.
• Bewegen op het juiste niveau. Onze gratis workoutvideo’s zijn er in drie niveaus: Start (deels zittend, zonder springen), Build en Strong. Je begint waar je nu bent en gaat een stap verder als je eraan toe bent.
• Goed eten. Onze gratis eetschema’s zijn praktisch en flexibel, zonder crashdiëten, met veel groente, vezels en eiwit, en passen bij je smaak en je dagelijks leven.
• Slaap en steun. Goed slapen, hulp bij stress en mensen om je heen maken gezonde gewoonten makkelijker vol te houden. Een gratis videogesprek (in het Engels) met ons team kan je helpen de steun te vinden die bij je past.

Je kunt je gratis aanmelden voor de eetschema’s, de workoutvideo’s of een videogesprek (in het Engels). Lees meer over leefstijlbehandeling, de basis van alle zorg bij obesitas.