Discriminatie om gewicht op het werk: wat laat onderzoek zien?

Wat laat onderzoek zien over gewicht en werk?

Onderzoek uit veel landen laat zien dat vooroordelen over gewicht invloed hebben op wie wordt aangenomen, hoeveel mensen verdienen en hoe ze op het werk worden beoordeeld. Een internationale groep experts concludeerde in een consensusverklaring dat gewichtsstigma de kansen op werk, loopbaanontwikkeling en inkomen op oneerlijke wijze ondermijnt.

Van de volwassenen met obesitas meldt 19% tot 42% discriminatie vanwege hun gewicht, en dat aandeel stijgt met het BMI.

Werving

Veldexperimenten testen dit direct door vergelijkbare sollicitaties te versturen die alleen in de foto verschillen. In een bekende Zweedse studie kregen sollicitanten die obesitas leken te hebben ongeveer 20% minder uitnodigingen voor een sollicitatiegesprek dan andere sollicitanten met dezelfde kwalificaties. De studie vond evenveel discriminatie tegen mannen als tegen vrouwen.

Salaris en werkgelegenheid

Een recente systematische review van 59 economische studies vond dat de effecten verschillen naar geslacht, etniciteit, land en periode. In de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Canada en verschillende analyses voor de hele EU hadden witte vrouwen met een hoger gewicht minder vaak een baan en verdienden ze, als ze werk hadden, een lager loon.

Bij mannen vond de review geen effect, een kleiner effect of soms een positief effect. De onderzoekers merken op dat sterk bewijs voor oorzaak en gevolg beperkt is, en dat er meer onderzoek nodig is buiten Noord-Amerika en West-Europa.

Promotie en de dagelijkse omgang

Mensen met een hoger gewicht worden vaak ten onrechte gezien als minder succesvol, minder gedisciplineerd of minder capabel dan collega's met een lager gewicht. Die stereotypen kunnen invloed hebben op beoordelingsgesprekken, promoties en hoe collega's praten.

Ze kloppen niet met de wetenschap: obesitas heeft veel oorzaken, waarvan veel buiten iemands macht liggen. Zie oorzaken van obesitas.

Beschermt de wet tegen discriminatie om gewicht?

In de meeste landen beschermt de wet mensen niet tegen discriminatie om gewicht op het werk, maar er zijn uitzonderingen, en de regels lopen sterk uiteen. De voorbeelden hieronder zijn geen juridisch advies. Denk je dat je oneerlijk bent behandeld, neem dan contact op met een vakbond, een organisatie voor gelijke behandeling of een arbeidsrechtadvocaat in je land.

In de Verenigde Staten wordt gewicht niet beschermd door de federale burgerrechtenwetgeving. Wetten over handicap kunnen in individuele gevallen van toepassing zijn, afhankelijk van het land en iemands situatie.

Wat kunnen werkgevers doen?

Werkgevers kunnen discriminatie om gewicht voorkomen met duidelijk beleid, eerlijke werving, praktische aanpassingen en gezondheidsprogramma's die individuen niet de schuld geven. Deze stappen helpen werkgevers ook om talentvolle medewerkers aan te trekken en te behouden.

Beleid en werving

• Noem gewicht en lichaamsomvang in je beleid tegen discriminatie en pesten, ook waar de wet dat niet vereist.
• Train leidinggevenden en recruiters over vooroordelen over gewicht, ook impliciete vooroordelen.
• Gebruik gestructureerde sollicitatiegesprekken en duidelijke functie-eisen, zodat beslissingen gebaseerd zijn op vaardigheden, niet op uiterlijk.
• Neem grappen, bijnamen en opmerkingen over gewicht net zo serieus als andere vormen van intimidatie.

Aanpassingen op de werkplek

• Zorg voor stevige stoelen zonder smalle armleuningen, en werkkleding en beschermingsmiddelen in alle maten.
• Bied flexibel werken of andere aanpassingen voor medische afspraken en behandelingen, bijvoorbeeld rond bariatrische chirurgie.
• Houd gezondheidsinformatie vertrouwelijk.

Inclusieve gezondheidsprogramma's

Gezondheidsprogramma's kunnen stigma versterken als ze alle verantwoordelijkheid bij het individu leggen. Experimenten van Täuber en collega's lieten zien dat een gezondheidsprogramma op het werk dat werd gepresenteerd rond persoonlijke verantwoordelijkheid gewichtsstigma versterkte.

Eén studie wees er ook op dat een kandidaat met overgewicht in die context als minder geschikt werd beoordeeld om aan te nemen, al raden de onderzoekers voorzichtigheid aan met dit resultaat. De onderzoekers stellen voor dat organisaties in plaats daarvan verantwoordelijkheid nemen voor een gezonde omgeving.

• Maak gezonde keuzes makkelijk voor iedereen: goed eten in de kantine, water, trappen die makkelijk te vinden zijn en ruimte om te bewegen.
• Vermijd afvalwedstrijden, openbaar wegen en beloningen die gekoppeld zijn aan lichaamsgewicht.
• Richt je op welzijn voor iedereen: slaap, stress, mentale gezondheid en toegang tot zorg.
• Als je een zorgverzekering aanbiedt, controleer dan of die wetenschappelijk onderbouwde behandeling van obesitas vergoedt.

Wat kun je doen als werknemer?

Krijg je op het werk te maken met discriminatie om je gewicht, dan hoef je dat niet te accepteren, en er zijn praktische stappen die kunnen helpen. Wat werkt, hangt af van je werkplek en van de wet waar je woont.

• Schrijf dingen op. Noteer data, wat er werd gezegd of gedaan, en wie erbij was.
• Bekijk het beleid op je werk. Kijk naar de gedragscode, het beleid tegen pesten en de klachtenprocedure.
• Praat met iemand die je vertrouwt. Dat kan een leidinggevende zijn, HR, een vertrouwenspersoon, de bedrijfsarts of arbodienst, of een vakbond.
• Vraag om aanpassingen. Je kunt vragen om geschikt meubilair, werkkleding of vrij voor medische afspraken. Je hoeft geen details over je gezondheid te delen.
• Vraag advies. Een organisatie voor gelijke behandeling, een vakbond of een arbeidsrechtadvocaat kan je vertellen welke bescherming er in je land geldt.
• Zorg goed voor jezelf. Discriminatie geeft stress. Steun van anderen en, als dat nodig is, psychologische ondersteuning kunnen helpen.

Ook collega's kunnen helpen: door niet mee te lachen met grappen over gewicht, door er iets van te zeggen en door de persoon die het treft te steunen. Lees meer op onze hoofdpagina over gewichtsstigma.