Gewichtstoename in de zwangerschap berekenen

Vul je gewicht van vlak voordat je zwanger werd en je lengte in, en de calculator laat zien welke gewichtstoename gezond is bij een zwangerschap van één baby.

Zo bereken je je gewichtstoename in de zwangerschap

De calculator heeft twee getallen nodig. Kies kg en cm, of lb en feet met inches.

1. Gewicht vóór de zwangerschap. Gebruik je gewicht van vlak voordat je zwanger werd. Weet je het niet zeker, dan is het gewicht van je eerste zwangerschapscontrole een redelijk alternatief, zolang die vroeg in de zwangerschap was.
2. Lengte. Je lengte zonder schoenen.

Druk op Bereken. Je ziet drie uitkomsten:

• Aanbevolen totale gewichtstoename voor de hele zwangerschap.
• Je BMI vóór de zwangerschap, die bepaalt welke marge geldt.
• Toename per week in het tweede en derde trimester, vanaf ongeveer week 14 tot de bevalling.

Je getallen worden nergens bewaard of naartoe gestuurd. Je kunt de tool ook al vóór een zwangerschap gebruiken, om te begrijpen wat je te wachten staat.

Hoeveel mag je aankomen tijdens de zwangerschap?

De richtlijn deelt mensen in vier groepen in op basis van de BMI vóór de zwangerschap. Elke groep heeft een totale marge voor de hele zwangerschap en een marge per week voor de tweede helft.

De weekgetallen gaan ervan uit dat je in het eerste trimester maar een beetje aankomt, ongeveer 0,5 tot 2 kg. Veel vrouwen komen in die eerste weken minder aan, vaak door misselijkheid, en dat is meestal geen reden tot zorg.

Een uitgewerkt voorbeeld

Stel dat je vóór de zwangerschap 98 kg woog en 1,65 m lang bent. Je BMI was dan 98 ÷ (1,65 × 1,65), ongeveer 36. Daarmee val je in de groep van 30 en hoger.

Een gezonde totale toename is dan 5 tot 9 kg, dus aan het eind van de zwangerschap weeg je misschien ongeveer 103 tot 107 kg. Vanaf ongeveer week 14 is een gebruikelijke toename per week 0,17 tot 0,27 kg.

In de praktijk gaat aankomen niet in een rechte lijn. Sommige weken beweegt de weegschaal nauwelijks, andere weken springt hij omhoog door vocht. Je verloskundige kijkt naar het totale patroon, samen met de groei van je baby.

Thuis je toename in de gaten houden

Je hoeft jezelf tijdens de zwangerschap niet te wegen. Sommige vrouwen vinden het geruststellend, anderen vinden het stressvol, en allebei is prima. Wil je het wel bijhouden, dan maken een paar simpele regels de getallen zinvoller.

• Weeg jezelf hooguit één keer per week, op dezelfde dag en hetzelfde tijdstip, liefst ’s ochtends na het toiletbezoek.
• Gebruik dezelfde weegschaal op een harde vloer en draag steeds vergelijkbare kleding.
• Schrijf de getallen op en kijk naar de lijn over een maand, niet naar één week.
• Zit je toename een paar weken duidelijk boven of onder je marge, bespreek het dan bij je volgende afspraak in plaats van zelf je eten te veranderen.

Een plotselinge sprong van een kilo of meer in een paar dagen is iets anders, zeker met zwelling van je gezicht of handen of met hoofdpijn. Dat kan vocht zijn dat samenhangt met een hoge bloeddruk, dus neem dezelfde dag contact op met je verloskundige.

Waarom is bij elke BMI wat aankomen nodig?

Een zwangerschap bouwt een heel ondersteuningssysteem rond de baby op, en dat weegt allemaal iets. Daarom krijgt ook wie met een hoge BMI begint het advies om aan te komen, niet om gelijk te blijven of af te vallen.

De toename bestaat uit:

• de baby;
• de placenta en het vruchtwater rond de baby;
• de groeiende baarmoeder en grotere borsten;
• een flinke toename van het bloedvolume, plus extra vocht in de weefsels;
• wat vetvoorraad, die helpt om energie te leveren voor de borstvoeding.

Is het startgewicht hoger, dan heeft het lichaam al meer energiereserves. Er is dan minder extra vet nodig, en de aanbevolen marge is lager. De andere delen van de toename, zoals de baby, de placenta en het bloed, heeft iedereen nodig.

Waar de getallen vandaan komen

De marges komen uit een rapport van het Institute of Medicine en de National Research Council in de Verenigde Staten: Weight gain during pregnancy: reexamining the guidelines. Een commissie van deskundigen bekeek het bewijs over aankomen tijdens de zwangerschap en de gezondheid van moeders en baby’s, en werkte het eerdere advies bij.

Twee veranderingen waren belangrijk. Het rapport stapte over op de BMI-categorieën van de Wereldgezondheidsorganisatie, en het gaf voor het eerst een aparte, smallere marge voor vrouwen met obesitas. Het American College of Obstetricians and Gynecologists heeft de marges onderschreven en sindsdien bevestigd.

Zo werkt de calculator:

1. Hij berekent je BMI vóór de zwangerschap: gewicht in kg gedeeld door lengte in meters in het kwadraat.
2. Hij plaatst je in een van de vier groepen uit de tabel hierboven.
3. Hij toont de totale en wekelijkse marge voor die groep, omgerekend naar ponden als je lb koos.

Wat het bewijs laat zien

Een grote analyse in JAMA bundelde gegevens over meer dan een miljoen zwangerschappen. Bijna de helft kwam meer aan dan de richtlijn, en ongeveer een kwart minder.

Meer aankomen dan de marge hing samen met een grotere kans op een grote baby en een keizersnede. Minder aankomen hing samen met een grotere kans op een kleine baby en een vroeggeboorte. Beide richtingen brachten enig risico mee, en daarom is het advies een marge en niet “zo weinig mogelijk”.

Gewichtstoename in de zwangerschap als je obesitas hebt

Was je BMI vóór de zwangerschap 30 of hoger, dan geeft de richtlijn één marge, 5 tot 9 kg, of je BMI nu 31 of 45 was. De commissie stelde geen aparte marges vast voor hogere klassen van obesitas, omdat er nog niet genoeg goed bewijs was.

Onderzoekers zijn deze groep blijven bestuderen. Sommige studies wijzen erop dat een toename onder 5 kg bij sommige vrouwen met een heel hoge BMI goed kan gaan, maar het bewijs is wisselend en het maakt afvallen geen doel.

Geen enkele huidige richtlijn raadt aan om tijdens de zwangerschap af te vallen. Kom je minder aan dan verwacht, dan controleert je zorgteam de groei van je baby en je voeding, in plaats van je te vertellen meer te eten omwille van het getal.

Je verdient dezelfde respectvolle zorg als ieder ander. In sommige landen word je niet bij elke controle gewogen, in andere wel. Je mag altijd vragen waarvoor je gewicht wordt gebruikt en zeggen hoe je er liever over hoort.

Voor een bredere blik op zwanger zijn met een hoger gewicht, inclusief vruchtbaarheid, extra controles en vooruit plannen, lees je onze pagina over obesitas en zwangerschap.

Is lijnen tijdens de zwangerschap veilig?

De zwangerschap is niet het moment om op calorieën te bezuinigen of een afvalplan te volgen, ook niet als je BMI hoog is. Je baby is afhankelijk van een gelijkmatige aanvoer van energie, eiwit, ijzer, foliumzuur, jodium en andere voedingsstoffen uit jouw maaltijden.

Zeer laagcalorische diëten of vasten, maaltijden overslaan, hele productgroepen schrappen en “detox”-producten kunnen jou en je baby allemaal tekortdoen. Afslankmedicijnen worden tijdens de zwangerschap helemaal niet gebruikt; gebruikte je er vooraf een, volg dan het advies van je arts.

Wat wel helpt, is goed eten, niet minder eten. In de praktijk:

• Bouw maaltijden op rond groente, fruit, volkoren granen, peulvruchten, zuivel of verrijkte alternatieven met calcium, en eiwit zoals eieren, vis, bonen of mager vlees.
• Kies water, melk of thee zonder suiker in plaats van zoete drankjes.
• Eet op vaste momenten en houd gezonde tussendoortjes bij de hand; dat helpt ook tegen misselijkheid.
• Neem de supplementen die je verloskundige of arts aanraadt, zoals foliumzuur in het begin van de zwangerschap.

“Eten voor twee” is een fabel

Je hoeft niet dubbel zoveel te eten. In de eerste drie maanden verandert je energiebehoefte nauwelijks. Later in de zwangerschap stijgt die gematigd: de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid schat ongeveer 260 kcal extra per dag in het tweede trimester en ongeveer 500 in het derde, bij een gezonde gewichtstoename.

Dat is zoiets als een boterham of een schaaltje yoghurt met fruit en noten, geen tweede avondmaaltijd.

Een Cochrane-overzicht van studies vond dat advies over eten, bewegen of allebei de kans om meer aan te komen dan aanbevolen met ongeveer een vijfde verkleinde. Kleine, vaste gewoontes werken.

Actief blijven tijdens de zwangerschap

Voor de meeste vrouwen met een zwangerschap zonder complicaties is regelmatig bewegen veilig en goed voor moeder en baby. Dat geldt ook voor vrouwen met obesitas.

De Canadese richtlijn voor bewegen tijdens de zwangerschap en het American College of Obstetricians and Gynecologists raden allebei aan om op te bouwen naar ongeveer 150 minuten matig bewegen per week, verspreid over minstens drie dagen, en het liefst elke dag een beetje. Matig betekent dat je kunt praten maar niet zingen.

Was je vóór je zwangerschap niet actief, begin dan met 10 tot 15 minuten en doe er telkens een paar minuten bij. Wandelen is ideaal; onze wandelgids legt uit hoe je met maar een paar minuten begint. Zittende en ondersteunde oefeningen van niveau Start in onze gratis workouts kunnen een rustige optie zijn, maar overleg eerst met je verloskundige en sla alles over wat niet prettig voelt.

Stop met bewegen en neem contact op met je verloskundige of arts bij bloedverlies uit de vagina, vochtverlies, regelmatige pijnlijke weeën, pijn op de borst, duizeligheid of een flauw gevoel, ernstige hoofdpijn, pijn of zwelling in je kuit, of als je al kortademig bent voordat je begint met bewegen.

Grenzen: wie voorzichtig moet zijn

De calculator geeft algemene marges voor volwassenen die één baby verwachten. Hij vervangt het advies van je verloskundige, gynaecoloog of arts niet; die kan voor jou een ander doel stellen.

• Tweeling of meer: de marges liggen hoger; de calculator dekt ze niet.
• Tienerzwangerschap: jonge moeders groeien zelf nog, dus de BMI-groepen voor volwassenen passen misschien niet. Vraag het je zorgteam.
• Zwangerschapsdiabetes of diabetes van vóór de zwangerschap: je team kan specifiek advies geven over eten en gewicht; volg dat.
• Hoge bloeddruk of zwangerschapsvergiftiging (pre-eclampsie): plotseling aankomen of zwelling kan een waarschuwingsteken zijn. Neem contact op met je verloskundige als je gezicht, handen of voeten snel opzwellen.
• Een eetstoornis in het verleden: een zwangerschap kan oude zorgen terugbrengen. Vertel het je verloskundige, en overweeg de getallen over te slaan en te vragen je gewicht niet te horen. Op onze pagina over psychologische hulp lees je waar je hulp vindt.
• Ernstige zwangerschapsmisselijkheid (hyperemesis gravidarum): kun je eten of drinken niet binnenhouden, neem dan contact op met je arts; gewichtsdoelen komen op de tweede plaats.
• Aziatische afkomst: de calculator gebruikt de standaard BMI-groepen uit de richtlijn. Sommige landen gebruiken lagere grenzen voor Aziatische bevolkingsgroepen; vraag lokaal welke gelden.

Wat je nu kunt doen

Gebruik je marge als begin van een gesprek, niet als een test die je haalt of zakt. Neem hem mee naar je volgende afspraak en vraag hoe hij past bij jouw situatie.

Als je een zwangerschap plant

De maanden voor een zwangerschap zijn een goed moment om gewoontes op te bouwen die blijven: vaste maaltijden, meer groente en peulvruchten, minder zoete drankjes en elke dag wandelen. Zelfs een bescheiden gewichtsverlies vóór de conceptie kan de gezondheid verbeteren, zoals onze pagina over zwanger worden met een hoger gewicht beschrijft. Een gratis persoonlijk eetschema kan je stap voor stap op weg helpen.

Als je nu zwanger bent

• Volg eerst het advies van je verloskundige of arts over gewicht, eten en bewegen.
• Eet regelmatige, gevarieerde maaltijden; ons eetschema geeft ideeën die je kunt aanpassen aan je zwangerschap, zonder de producten die je zorgteam afraadt.
• Wandel op de meeste dagen een stukje, als je verloskundige het goedvindt.
• Praat met iemand als je je zorgen maakt over je gewicht. Je kunt een gratis videogesprek (in het Engels) plannen met ons team.

Na de bevalling

Het gewicht daalt in de maanden na de bevalling meestal geleidelijk, en borstvoeding kan daar een beetje bij helpen. Geef jezelf de tijd om te herstellen voordat je aan afvallen denkt, en begin met rustige wandelingen. In de gratis Obesity Foundation Club vind je aanmoediging voor deze volgende fase.

Andere handige calculators

• BMI berekenen: bekijk je BMI vóór of na de zwangerschap.
• Hoeveel water per dag: wat je dagelijks drinkt (in de zwangerschap iets meer).
• Hartslagzones berekenen: achtergrond over inspanningsniveau; vertrouw tijdens de zwangerschap op de praattest.