Los vel na afvallen: waarom het ontstaat en wat echt helpt

Waarom blijft je huid los na het afvallen?

Je huid blijft los na het afvallen omdat ze lang over een groter lichaam gespannen heeft gestaan, en de elastische vezels niet helemaal terugveren. Vet slinkt snel als je afvalt, maar huid is een levend orgaan dat zich langzaam en maar gedeeltelijk aanpast.

Je huid heeft drie lagen. De buitenste laag beschermt je en de diepste laag slaat vet op. Daartussen zit de lederhuid, met collageen voor stevigheid en elastine voor rek.

Als de vetlaag groeit, rekt de lederhuid mee. In de loop van jaren worden collageen en elastische vezels dunner, rommeliger of beschadigd. Slinkt de vetlaag daarna, dan is de huid als ‘jas’ groter dan wat eronder zit, en gaat ze hangen of plooien.

Onderzoek van huid die tijdens operaties na heel veel afvallen is weggenomen, laat precies dat zien. In één vergelijking had buikhuid minder elastische vezels na afvallen door een operatie dan na afvallen zonder operatie, en in beide groepen was het collageen afgenomen. De operatiegroep was wel ouder en was meer afgevallen, dus het onderzoek kan niet aantonen dat alleen de snelheid het verschil veroorzaakte.

Los vel is geen extra vet, en je kunt het niet wegtrainen of verbranden. Daarom kan het blijven, ook als je met eten en bewegen alles goed doet.

Wie krijgt het vaakst los vel?

Los vel komt het meest voor na een groot gewichtsverlies, maar onderzoek kan nog niet goed voorspellen wie het krijgt en hoeveel. Verschillende factoren bepalen hoe goed je huid herstelt, en op een deel daarvan heb je invloed.

Onderzoek bij mensen die een maagverkleining kregen, vond overtollige huid bij meer dan 70 % van de volwassenen. Vrouwen meldden meer overtollige huid en meer last ervan dan mannen. Los vel kan zitten op de buik, bovenarmen, dijen, borsten, billen en in het gezicht.

Op onze pagina over afvallen in je gezicht lees je wat er met je gezicht gebeurt als je afvalt.

Ouder worden verandert de huid van binnenuit: de lederhuid wordt dunner doordat collageen verdwijnt en het elastische netwerk afbreekt. Zonlicht voegt op blootgestelde plekken een tweede soort schade toe, met een ophoping van afwijkend elastisch materiaal in de bovenste lederhuid.

Een onderzoek bij eeneiige tweelingen liet zien hoeveel leefstijl uitmaakt. De tweeling die langer rookte of meer zon kreeg zonder zonnebrand, zag er ouder uit dan de ander, terwijl ze dezelfde genen hadden.

Gaat los vel vanzelf weg?

Los vel wordt vaak vanzelf iets beter, maar na een groot gewichtsverlies verdwijnt het zelden helemaal. Na een kleiner gewichtsverlies, bij een jongere huid, kan de verbetering groot genoeg zijn dat je er later weinig van merkt.

De huid blijft zich nog vele maanden aanpassen nadat de weegschaal tot rust is gekomen. In een groot onderzoek dat tieners vijf jaar volgde na een maagverkleining, veranderde de grootte van de buikplooi in de eerste 24 maanden en bleef daarna ongeveer gelijk. Volwassen huid is meestal minder elastisch, dus de verbetering is vaak kleiner.

Een eerlijke vuistregel: geef je huid 1 tot 2 jaar op een stabiel gewicht voordat je het eindresultaat beoordeelt. Wat je een paar weken na het bereiken van je doel ziet, is nog niet hoe het uiteindelijk wordt.

Bij sommige mensen is het losse vel zacht en geeft het geen problemen. Bij anderen schuren zware plooien, doen ze pijn, raken ze geïrriteerd of maken ze bewegen en kleding vinden lastig. Beide ervaringen zijn echt, en de juiste volgende stap hangt af van hoeveel de huid je dagelijks leven raakt.

Ga alsjeblieft niet langzamer afvallen, stop er niet mee en stel het niet uit omdat je bang bent voor los vel. Afvallen verlaagt de kans op diabetes, hartziekten, gewrichtspijn en veel andere problemen die we beschrijven op onze pagina over gezondheidsrisico’s van obesitas. Huid kun je verzorgen; die risico’s wegen zwaarder.

Los vel strakker maken op een natuurlijke manier: wat realistisch helpt

Geen enkele natuurlijke methode kan een grote huidplooi laten krimpen, maar een paar gewoonten helpen je huid zo goed mogelijk te herstellen en maken wat eronder zit steviger. Overleg eerst met je arts voordat je je eten of bewegen verandert, vooral als je diabetes of hartproblemen hebt of medicijnen gebruikt.

Val af in een rustig tempo

Een rustig tempo geeft je huid meer tijd om zich aan te passen, en het beschermt ook je spieren. Er zijn geen onderzoeken die bewijzen dat langzaam afvallen los vel voorkomt, dus zie dit als een verstandige bonus, niet als garantie.

Op onze pagina hoeveel kilo afvallen per week lees je wat een gezond tempo is en hoe je vetverlies onderscheidt van vochtverlies.

Bouw spieren op met krachttraining

Krachttraining maakt de huid niet direct strakker, maar spieren vullen de ruimte eronder op. Stevigere bovenarmen, dijen en billen kunnen los vel er minder slap laten uitzien en minder slap laten voelen.

Er is ook vroeg bewijs dat training de huid zelf beïnvloedt. In een klein onderzoek van 16 weken bij vrouwen van middelbare leeftijd verbeterden zowel aerobe training als krachttraining de elasticiteit van de huid, en krachttraining maakte de lederhuid ook dikker. Deze vrouwen waren niet veel afgevallen, dus het resultaat kun je niet zomaar doortrekken naar grote plooien.

Begin rustig, twee of drie keer per week, met oefeningen zoals opstaan uit een stoel, opdrukken tegen de muur en roeien met een weerstandsband. In ons schema voor krachttraining voor beginners zie je hoe je thuis veilig begint, in elk lichaam.

Eet genoeg eiwit, verdeeld over de dag

Je lichaam heeft eiwit nodig om spieren te behouden en op te bouwen terwijl je minder eet. Een review over spierbehoud tijdens het afvallen concludeerde dat minder eten met voldoende (niet overmatig) eiwit, samen met meer beweging en vooral krachttraining, je spieren helpt beschermen.

In de praktijk: neem bij elke maaltijd een eiwitbron, zoals bonen, linzen, eieren, vis, kip, yoghurt, cottage cheese of tofu. Shakes of speciale producten heb je niet nodig. Onze gids over de beste voeding om af te vallen zet vullende, eiwitrijke dagelijkse keuzes op een rij.

Drink genoeg water, maar verwacht geen wonderen

Genoeg water drinken is goed voor je hele lichaam, ook voor je huid, maar geen enkel onderzoek laat zien dat extra water losse huid strakker maakt. Drink op je dorst, en wat meer op warme dagen of als je beweegt. Op onze pagina over water drinken en afvallen lees je hoeveel genoeg is.

Bescherm je huid tegen de zon en stop met roken

Bescherming tegen de zon is een van de weinige stappen in huidverzorging met sterk bewijs uit onderzoek. In een gerandomiseerd onderzoek bij volwassenen onder de 55 jaar lieten mensen die elke dag een breedspectrum-zonnebrandcrème gebruikten in vierenhalf jaar geen meetbare toename van huidveroudering zien. De huidveroudering was 24 % minder dan bij mensen die alleen zonnebrand smeerden als ze er zin in hadden.

Schaduw, een hoed en bedekkende kleding helpen ook, en ze zijn goedkoper dan welke crème ook. Los vel op armen, hals en borst krijgt meer zon dan je misschien denkt.

Niet roken beschermt je huid, en het houdt later meer opties open. Plastisch chirurgen noemen niet roken als een van de voorwaarden voor een huidcorrectie. Je huisarts of apotheker kan je helpen stoppen, vaak met gratis ondersteuning.

Houd je gewicht stabiel als je er eenmaal bent

Steeds opnieuw afvallen en aankomen rekt de huid telkens weer op. Een stabiel gewicht geeft je huid de beste kans om tot rust te komen. Op onze pagina over weer aankomen lees je waarom gewicht kan terugsluipen en wat je helpt je resultaat vast te houden.

Crèmes, wraps en supplementen: wat niet werkt

Verstevigende crèmes, bodywraps, collageenpoeders en ‘huidverstevigende’ supplementen kunnen echt los vel na het afvallen niet weghalen of strakker maken. Ze worden verkocht met voor-en-na-foto’s, maar het bewijs maakt de beloftes niet waar.

De collageenreview is het waard om beter te bekijken, want collageen wordt overal aangeprezen. Als alle 23 onderzoeken samen werden genomen, leek collageen te helpen. Maar alleen de onderzoeken die door bedrijven waren betaald, lieten voordeel zien; onafhankelijke onderzoeken en onderzoeken van hoge kwaliteit niet.

Klinieken bieden ook apparaten aan om de huid zonder operatie strakker te maken, zoals radiofrequente of echografische behandelingen. Die zijn vooral bedoeld voor licht verslapte huid en kunnen geen huidplooi weghalen. Overweeg je ze, vraag dan een dermatoloog om een onafhankelijk oordeel over wat ze wel en niet voor je kunnen doen.

Trilplaten, sauna’s, roodlichtbanden en vet bevriezen doen vergelijkbare beloftes; onze check van afvalgadgets bekijkt wat onderzoek vond.

Obesity Foundation verkoopt geen huidproducten en raadt er ook geen aan. Je geld is beter besteed aan comfortabele wandelschoenen, een weerstandsband en goed eten.

Uitslag en schrale huid in plooien van los vel

Los vel kan plooien vormen waar huid op huid ligt, en die plooien kunnen rood, jeukend en pijnlijk worden. Artsen noemen deze uitslag smetten (intertrigo): vocht, wrijving en te weinig lucht breken de beschermlaag van de huid af.

Is de huid eenmaal beschadigd, dan kunnen gisten en bacteriën die normaal op de huid leven een infectie veroorzaken. Warm weer, zweten en diabetes maken dat waarschijnlijker. Na het afvallen gaat het vaak om de plek onder de buik, onder de borsten, in de liezen, aan de binnenkant van de dijen en onder de armen.

De dagelijkse verzorging is eenvoudig: was voorzichtig, droog goed af, houd lucht of een ademende laag tussen de huidoppervlakken en trek vochtige kleding uit. De volledige stapsgewijze routine staat op onze pagina over verzorging van een hangbuik, en die werkt voor elke huidplooi.

Ga naar je huisarts als:

• uitslag na ongeveer een week goede verzorging niet weg is, of steeds terugkomt;
• de huid ruikt, nat wordt, kloven krijgt, bloedt of kleine rode vlekjes heeft die zich verspreiden;
• de plek warm, gezwollen en pijnlijk wordt, of je je koortsig voelt;
• je diabetes hebt en een wondje in een huidplooi ziet.

Een arts kan zien of de uitslag komt door wrijving, een schimmel of bacteriën en de juiste behandeling kiezen. Smeer alsjeblieft geen sterke crèmes uit de winkel op kapotte huid zonder advies.

Een hangbuik na het afvallen

Een hangbuik na het afvallen is een plooi van los vel en wat overgebleven vet die over de onderbuik hangt. Het is de meest voorkomende plek voor los vel, omdat de buik vaak het meeste gewicht droeg.

Op onze pagina over buikvet lees je wat een hangbuik (pannus) is, hoe je de huid verzorgt en welke kleding helpt. Hier gaat het om wat er verandert nadat je bent afgevallen.

Ten eerste wordt de plooi meestal kleiner en zachter naarmate je afvalt, ook als hij niet verdwijnt. Ten tweede bestaat hij nu misschien vooral uit huid, zodat verder afvallen hem minder verandert dan eerst. Ten derde kan hij nog steeds dezelfde dagelijkse problemen geven: schuren, uitslag, rugklachten en moeite met lopen of bukken.

Een ondersteunend, ademend kledingstuk kan een zware plooi optillen tijdens wandelen en sporten. Geeft de plooi steeds huidinfecties, pijn of problemen met de hygiëne, vertel het dan aan je arts. Een operatie komt verderop op deze pagina aan bod.

Sporten met los vel

Los vel hoeft je niet tegen te houden om te bewegen, al kan het sommige oefeningen ongemakkelijk of gênant maken. Praktische trucs en de juiste soort activiteit maken een groot verschil.

In een onderzoek bij vrouwen ongeveer twee jaar na een maagverkleining zei 77 % dat los vel hun bewegingen tijdens het sporten beperkte. En 45 % vermeed sporten daardoor, deels door wapperende huid en ongewenste blikken.

Wie sporten vermeed, had niet duidelijk meer los vel dan de anderen. Het verschil zat in hoe ze naar hun eigen lichaam keken en hoeveel schaamte ze voelden.

De drempel zit dus vaak meer in gevoelens dan in de huid. Deze ideeën helpen veel mensen:

• Compressie- of ondersteunende kleding, zoals een legging, fietsbroekje of ondersteunend shirt, houdt de huid op zijn plek en voorkomt schuren.
• Anti-schuurbalsem of -poeder op de binnenkant van de dijen en onder de armen voor langere wandelingen; vraag je apotheker wat bij jouw huid past.
• Activiteit met weinig schokbelasting, zoals wandelen, fietsen, zwemmen of oefeningen in het water, geeft minder gewiebel dan springen.
• Begin eerst thuis als de sportschool je te bloot voelt. Op onze pagina cardio thuis voor beginners vind je workouts op een stoel en staand.
• Droog je huidplooien na het sporten en trek bezwete kleding snel uit.

Regelmatig bewegen ondersteunt al het andere op deze pagina: spierspanning, een stabiel gewicht, een beter humeur en beter slapen. Onze gids wandelen om af te vallen geeft ook tips over schoenen en schuren.

Los vel en je lichaamsbeeld: de emotionele kant

Het is heel gewoon om teleurgesteld, verdrietig of zelfs boos te zijn over los vel na al het harde werk om af te vallen. Veel mensen verwachtten blij te zijn met hun nieuwe lichaam en hebben nu het gevoel dat ze de ene zorg voor de andere hebben ingeruild.

Onderzoeken zijn het erover eens dat overtollige huid invloed heeft op gevoelens en sociaal leven, niet alleen op comfort. Een review van 24 onderzoeken vond negatieve psychosociale gevolgen in driekwart ervan.

In een recente enquête onder meer dan 700 mensen na een maagverkleining hadden mensen die zichzelf sterk beoordeelden op hun overtollige huid een lagere kwaliteit van leven; bij vrouwen ging dat ook samen met meer angst en somberheid.

Die gevoelens zijn begrijpelijk, en ze verdienen aandacht. Een paar stappen die helpen:

• Benoem wat je lichaam nu kan: de trap op, met kinderen spelen, verder lopen, beter slapen. Schrijf het op en kijk er vaak naar.
• Praat erover met een partner, vriend of lotgenotengroep. Je bent lang niet de enige, ook al kan het zo voelen.
• Wees voorzichtig met vergelijken: bewerkte foto’s online laten zelden zien hoe huid er na veel afvallen echt uitziet.
• Let op troosteten als somberheid over je lichaam je naar eten drijft. Op onze pagina over emotioneel eten vind je praktische hulpmiddelen.
• Vraag professionele hulp als je lichaam je gedachten overneemt, je mensen ontwijkt of je je weken somber voelt.

Psychologen kunnen helpen met je lichaamsbeeld, bijvoorbeeld met cognitieve gedragstherapie. Lees meer over psychologische hulp bij obesitas. Opmerkingen van anderen over je lichaam zijn nooit oké; op onze pagina over gewichtsstigma lees je hoe je kunt reageren.

Een huidcorrectie: wat je moet weten

Een plastisch-chirurgische huidcorrectie is de enige manier om een flinke hoeveelheid los vel weg te halen. Of het iets voor jou is, beslis je samen met je arts en een bevoegde plastisch chirurg, en er is geen druk in welke richting dan ook.

Bij een operatie kan huid worden weggehaald van de buik, armen, dijen, borsten, billen of het gezicht. Voor de buik zijn een buikwandcorrectie en het verwijderen van een hangbuikschort (panniculectomie) de bekendste opties. Veel mensen met los vel laten zich nooit opereren, en dat is net zo goed een geldige keuze.

Plastisch chirurgen kijken voor een operatie meestal naar deze punten:

• je gewicht is stabiel geworden;
• je bent in een goede algemene gezondheid, zonder problemen die de genezing vertragen;
• je rookt niet;
• je hebt realistische verwachtingen over littekens en resultaat;
• je bent van plan gezond te blijven eten en regelmatig te bewegen.

Het bewijs over kwaliteit van leven is bemoedigend, maar de risico’s zijn echt. Een review van onderzoeken na een maagverkleining vond dat een huidcorrectie het lichamelijk, psychisch en sociaal functioneren verbeterde.

Een andere review vond complicaties bij ongeveer 31 % van de operaties. Het meest voorkwam een vochtophoping onder de wond, en de meeste problemen gingen vanzelf over of vroegen maar een kleine behandeling.

Complicaties kwamen minder vaak voor bij een BMI onder de 30 en als er minder weefsel werd weggehaald. Dat is nog een reden om eerst een stabiel gewicht te bereiken. Een bezoek aan je huisarts is de plek om te beginnen; met onze checklist voor het doktersbezoek bereid je je goed voor.

Of een operatie vergoed wordt, verschilt sterk per land en per verzekeraar. Je arts kan uitleggen wat voor jou geldt en wat een verwijzing inhoudt.

Heb je een maagverkleining gehad, dan kan je bariatrisch team adviseren over het juiste moment. Onze pagina over bariatrische chirurgie gaat over die operatie zelf.

Een plan voor je huid terwijl je afvalt

Niet elke factor heb je in de hand, maar je kunt je huid en spieren de beste omstandigheden geven. Overleg eerst met je arts voordat je begint, en pas het plan aan je gezondheid en niveau aan.

Meet je vooruitgang aan wat je lichaam kan, niet alleen aan hoe je huid eruitziet. Veel mensen merken dat kracht, uithoudingsvermogen en slaap al lang verbeteren voordat de spiegel iets laat zien.

Zo helpt Obesity Foundation je afvallen en je thuis voelen in je lichaam

We helpen mensen afvallen en gezonder worden met goed eten, passende beweging en wandelen. Alles wat we aanbieden is gratis, en er komen geen crèmes, wraps of supplementen aan te pas.

• Een gratis eetschema met gewone maaltijden en genoeg eiwit om je spieren te beschermen bij een rustig tempo. Vraag je gratis eetschema aan.
• Gratis workoutvideo’s in drie niveaus, van zittende Start-trainingen tot Strong-workouts met banden en gewichten. Ontvang de gratis workoutvideo’s.
• Een gratis videogesprek (in het Engels) om te praten over waar je begint, zorgen over los vel of hoe je volhoudt. Plan een gratis videogesprek.
• Je eigen Club-account om wandelingen, krachttrainingen en hoe je je voelt bij te houden, privé. Open je gratis Obesity Foundation Club-account.

Los vel laat zien hoeveel je veranderd bent. Zorg er liefdevol voor, blijf bewegen en houd de gezondheid vast die je hebt gewonnen.